ASTRON & IBM Center for Exascale Technology

Vier bedrijven en kennisinstituten haken aan bij de ultieme big bang, big data uitdaging

Doorstaan wetenschappelijke en technologische doorbraken de test?

Op 15 januari 2014 zijn vier bedrijven en kennisinstituten officieel toegetreden tot het Users Platform van DOME, het samenwerkingsverband van IBM en ASTRON. Doel is om nieuwe technologie te ontwikkelen die nodig is om de overvloed aan data te kunnen verwerken die straks gegenereerd wordt door de Square Kilometre Array (SKA), de grootste en meest gevoelige radiotelescoop ter wereld.

De SKA zal gebouwd worden in het zuiden van Afrika en Australië en zal ons meer inzicht geven in de ontstaansgeschiedenis van het universum. Dit is de ultieme uitdaging als het gaat om Big Data en wetenschappers moeten enorme slagen maken op het gebied van computertechnologie om die uitdaging het hoofd te kunnen bieden. De nieuwe inzichten en technologieën die daarbij worden ontwikkeld zijn ook van belang in breder maatschappelijk verband, en zullen worden toegepast in de meest uiteenlopende sectoren, variërend van de gezondheidszorg tot bijvoorbeeld de financiële wereld. Het DOME Users Platform werkt in dat proces als een vliegwiel.

 

Groene supercomputers

DOME is een van de meest data-intensieve wetenschappelijke projecten ooit. Om straks de onvoorstelbare stroom van SKA-data aan te kunnen is revolutionair onderzoek nodig. Zaken als rekenkracht en -snelheid, opslag, patroonherkenning en energiebesparing zullen dankzij dit onderzoek een fundamentele sprong maken.

Op dit moment richt het onderzoeksteam zich onder andere op:
- Geavanceerde accelerators
- Energiezuinige servers met hoge dichtheid, waarschijnlijk inclusief 3D-gestapelde chips
- Nanofotonica voor optimaal transport van grote hoeveelheden data
- Nieuwe optische interconnect-technologieën
- Innovatieve tape-opslagsystemen en multimediaal opslagbeheer
- Vernieuwende PCRAM technologie (phase-change memory)
- Specifieke algoritmen voor compressie-sampling en zelflerende machines

 

Users Platform

De nieuwe inzichten, technologieën en toepassingen die voortvloeien uit DOME-gerelateerd onderzoek worden gedeeld met het DOME Users Platform, terwijl het project nog in volle gang is. Verschillende MKB-ondernemingen en kennisinstituten zullen daarvan profiteren. De vier partijen die deze unieke kans hebben gegrepen door zich te melden en een officieel samenwerkingscontract te ondertekenen zijn: KxA Software Innovations (voorheen Dysi) uit Grijpskerk, het eScience Centre in Amsterdam, het Centrum voor Informatie Technologie van de Universiteit Groningen en Transfer DSW, gevestigd in Hoogeveen. In maart 2013 trad SKA Zuid-Afrika, onderdeel van de National Research Foundation, al toe als partner in het DOME project.

 

Kennis vormt de toekomst

Haije Wind, technisch directeur van het Centrum voor Informatie Technologie van de Rijksuniversiteit Groningen: "Wij verwachten dat de nieuwe technieken rond de handling van big data ook toepasbaar zijn binnen andere disciplines waar we voor werken, zoals bijvoorbeeld life sciences. We merken dat data handling steeds belangrijker is voor onderzoekers en zijn daarom zeer benieuwd wat DOME op dat terrein gaat brengen."

Ook Kjeld van der Schaaf, directeur van KxA Software Innovations in Grijpskerk, ziet de potentie van het DOME onderzoek: "De essentie van het softwareplatform dat wij ontwikkeld hebben, is dat we zeer snel extreem grote hoeveelheden data kunnen verwerken, analyseren en vertalen in resultaten. Daarom is het voor ons als technologieleverancier van groot strategisch belang om deel te nemen aan de frontlinies van de technologie-ontwikkeling. Binnen het DOME Users Platform hopen we nieuwe concepten meteen te kunnen toetsen aan interessante praktijkproblemen."

 

Square Kilometre Array

De SKA zal een groot gebied bestrijken, verspreid over zuidelijk Afrika en Australië. De enorme radiotelescoop is volgens de huidige planning in 2020 klaar voor de eerste fase en in het volgende decennium volledig operationeel. De SKA kan zelfs de zwakste restjes straling waarnemen en daarmee het spoor terugzoeken tot vlak na de oerknal van 13,7 miljard jaar geleden: de big bang. Dankzij de SKA zullen we veel meer te weten komen over de oorsprong van ons universum.

 

Big bang, big data

Stel je voor dat er elke dag een exabyte aan informatie binnenkomt. Dat is ongeveer 19.000 keer zoveel als alle informatie uit alle boeken die ooit geschreven zijn. En stel je nu eens voor dat je die ongeëvenaarde hoeveelheid data moet analyseren, opslaan en terugvinden.

 

Societal value

Dat is waar het bij DOME om draait: een manier vinden om van big data iets te maken dat betrouwbaar, toegankelijk en milieuvriendelijk is. Eigenlijk precies zoals we om zouden willen gaan met gegevens binnen de zorg, verkeersmanagement, opsporingswerk, waterbeheer, de financiële sector, onderwijs, social media en een heleboel andere domeinen. Het onderzoek dat nu wordt gedaan in het kader van DOME zal hoogstwaarschijnlijk invloed hebben op allerlei zaken waar wij dagelijks mee te maken hebben, privé of professioneel. Door toe te treden tot het DOME Users Platform brengen KxA Software Innovations, eScience Centre, RUG CIT en Transfer DSW deze toekomst weer een stap dichterbij.

Het DOME samenwerkingsverband geldt in eerste instantie voor vijf jaar en wordt financieel gesteund door het Ministerie van Economische Zaken en de Provincie Drenthe.

 


 

Noot voor de redactie: U bent van harte uitgenodigd om op woensdag 15 januari om 11.00 uur de officiële ondertekening bij te wonen bij ASTRON, thuisbasis van het ASTRON & IBM Center for Exascale Technology. Adres: Oude Hoogeveensedijk 4, 7991 PD Dwingeloo.

Voor meer informatie en beeldmateriaal kunt u contact opnemen met
Heleen Kamerman, externe betrekkingen IBM Benelux via 020-513-6848, 0653371089 of Heleen.Kamerman@nl.ibm.com

Voor een toelichting op deelname aan het DOME Users Platform kunt u daarnaast contact opnemen met de heer Kjeld van der Schaaf, directeur van KxA Software Innovations via 0646 - 434007 of schaaf@softwareinnovations.nl of met de heer Haije Wind, technisch directeur van het Centrum voor Informatie Technologie van de Rijksuniversiteit Groningen via 050 - 363 9209 of h.h.j.wind@rug.nl